Kedu ihe bụ Ntikeoji Ọhụụ? Nkwa na-Agbanwe Ihe Nile

Kedu ihe bụ Ntikeoji? (Ọ bụ ihe karịa Nkwekọrịta)

Ntikeoji n'oge ndị ochie nke Ebe Agagharị Anyanwụ bụ ihe karịa nkwekọrịta ahịa. Ọ bụ mmekọrịta dị mma, na-agbakwụnyekarị site na ọbara, nke mere ka ẹnyimba ezinaụlọ dị n'etiti ndị otu nkwekọrịta a. Mgbe Chineke na-eme ntikeoji, ọ naghị naanị emechị azụmahụ — ọ na-akwado ihe meiere ya na aha ya na mmekọrịta ọdị na ndị mmadụ.

Bible na-edebanye ntikeoji ọtụtụ mma nke Chineke mere: na Noa (ihina ala ọzọ), na Abraham (ala, ụmụ, ngọzị), na Moses/Israel (iwu na Sinai), na David (eze ebighi ebi sitere n'ụmụ ya). Ọ bụ ezie na e wuo ọ bụla n'elu nke ụlọ mbụ. Ọ bụ ezie na ọ bụla na-atụ anya ka ihe.

Jeremiah 31:31–34, edeputara circa 600 BC, nwere amụma nke kwesịrị ị tụrụ anya na ndị maara ụwa mbụ: Chineke na-akọwa na ntikeoji ọhụụ na-abịa na-adịghị ka nke a kwere na Sinai. Ntikeoji mmalị nwere nsogbu isi — ọ naghị na Chineke, mana na ndị mmadụ. Hebrews 8:8 na-ekwu na Chineke "achọta njehie na ha".

Kedu ihe dị njọ na Ntikeoji Ochie?

Ntikeoji Mose — iwu nyere na Sinai — naghị bụ ihe ojọọ. Paulo na Romans 7:12 na-akpọ ya "nsọ, ikwesigo na nma". Nsogbu naghị bụ iwu. Nsogbu bụ ụdị ndị mmadụ. Iwu nwere ike igosipụta mmehie nke ọma; ọ nwere ike ire obi nke na-etolite ya.

Cheere iwu n'ụzọ dị ka echiche ray-x: ngwá ọrụ nchọpụta nke ọma na-egosi ihe tụturu adịghị mma, mana na-agaghị eme ihe ọma. Romans 3:20 na-ekwu "site na iwu bụ ịma ihe mhe". Galatians 3:24 na-akpọ iwu "onye nzụlọ" (ma ọ bụ onye na-adọ ndị na-ụmụ akwụkwọ) nke were anyị gakwuru Kraịst. Ọ bụ nke mbụ, ọ naghị bụ ihe ngwụcha.

Ntikeoji ochie ọ bụkwa oge gbagwojuru ngwọta oge. Onyinye anụ ụlọ ya kwesịrị ị lughachiri mgbe nile n'ihi na ha enweghị ike ịwepụ mmehie — naanị ha nwere ike imeju ya (Hebrews 10:4). Ndị onyishi ya bụ onye nwụ, yabụ ndị na-agbanwe mgbe nile. E nweghị ike ị bụ ebumnobi; e kere ya ka ọ gbara anya ka ihe.

Nkwa Anọ nke Ntikeoji Ọhụụ (Jeremiah 31)

Jeremiah 31:31–34 na-atọ nkwa anọ nke ntikeoji ọhụụ, ọ bụ ezie na ọ bụla na-enweghị ike ichebe.

1. Iwu edeputara na obi, ọ naghị na okwu: Ntikeoji ochie bụ nke mpụta — iwu edere na okwu, a chekwara (ma ọ bụ gbajie) site na paịn. Ntikeoji ọhụụ na-ewetụ iwu n'ime. Chineke na-ekwu "m ga-etinyenụ iwu m n'ụtụ ha, ọ bụkwa m ga-edewe ya na obi ha". Ọ bụ Mmụọ Nsọ na-edewe ọchịchị Chineke na ụdị ndị na-ụmụ akwụkwọ (Ezekiel 36:26–27).

2. Ịma Chineke nke onwe: "Onye ọ bụla ga-amapu m, site na pinakantakịta ruo na kachasi nnukwu". N'okpuru ntikeoji ochie, ohere iziga Chineke nwere onyishi. N'okpuru ntikeoji ọhụụ, onye ọ bụla na-ụmụ akwụkwọ nwere ohere ozugbo na Nna (Hebrews 4:16, Ephesians 2:18).

3. Ngwọngwọ nke ihe ọzọ: "Aga m agwọ ihe dị njọ ha, agaghị m echeta mmehie ha ọzọ". Ọ naghị bụ mmazu nwa oge dị ka ụbọchị ịgalị mmehie kwa afọ — iwepu nke ihe ọzọ na nke ikpeazụ nke mmehie. Hebrews 9:26 na-ekwu na Jisọs pụtachara "iji mebie mmehie site na onyinye n'onwe ya".

4. Mmekọrịta na-aloghachi: "Ọ bụkwa mụ onwe m ga-bụ Chineke ha, ọ bụkwa ha ga-abụ ndị m". Nkwekọrịta iwu nke na-agbagwu Edemede nile — ebumnobi mgbe nile bụ nke a. Chineke na ndị mmadụ na-akọrịta ihe. Ntikeoji ọhụụ ọ naghị eweta ebumnobi a; ikpeazụ ya meziela ya.

Nri Ikpeazu: A Amalitere Ntikeoji Ọhụụ

Na Nri Ikpeazu, Jisọs were iko ma kwuo: "Iko a bụ ntikeoji ọhụụ na Ọbara m, nke a aja fun unu" (Luke 22:20). Ọ na-eji ụkọ okwu Jeremiah 31 n'anya, ịkwado na nkwa 600 afọ ochie a tụtụrụ akaụkọ — n'obi ya, na kros, abalị ahụ n'onwe.

Ntikeoji n'ụwa ndị ochie eji ọbara emepụta. Ntikeoji Sinai eji ọbara efi emepụta (Exodus 24:8). Ntikeoji ọhụụ eji ọbara Ọkpara Chineke n'onwe emepụta. Ọ naghị nata ntikeoji ọhụụ na gị ihe mma maka otu Chineke na-echere ya.

Hebrews 9:15 na-akpọ Jisọs "onye na-adị etiti ntikeoji ọhụụ, iji ndị akpọkutere wepụta nkwa nke ihe ịta arụ ebighi ebi, n'oge ọbara nke ịta arụ achọputara nsogbu nke nke mbu ntikeoji. Kros ya ọ naghị naanị amalite ihe ọhụụ — ọ kwọchiri gbaghara nke ụzọ mbụ ọ mebuwaa ụzọ n'ihu ntikeoji ọhụụ.

Ihe mere Ntikeoji Ọhụụ dị Mma Karị (Hebrews 8)

Hebrews 8 na-akọchapụ Jeremiah 31 nke ukwuu na ma ọ bụ zaa site n'ihe doro anya: "N'ịkwu ntikeoji ọhụụ, o mere nke ochie karị ndị okenye; na ihe a mejiri karị ndị okenye, na-agbakọ ụmụ" (verse 13). Ntikeoji ochie ọ naghị bụ ịrụ ụjụ — a zuru oke ọ bụkwa zuo uke.

Hebrews 7:22 na-akpọ Jisọs "onye na-akwado ntikeoji nke karịa. Karịa kedu ihe? Ndị onyishi karịa (Jisọs na-adị mgbe nile, ọ naghị nwụ dị ka ndị onyishi Levite), onyinye karịa (otu oge karị nile, ọ naghị agbaghara kwa afọ), ohere karịa (ozugbo, ọ naghị bụ ndị mekọrịta), ọnọdụ karịa (ihe ziri ezi, ọ naghị naanị meju).

Ntikeoji ọhụụ bụ ụmụ nke ihe nile nke ntikeoji ochie na-atụ anya. Iwu nile, onyinye, mmemme na amụma nke Edemede Ochie bụ nnukwu ihe. Jisọs bụ ọtụtụ nke na-eme nnukwu ihe na-ejezie. Ma ọ bụ ma ị ghọta ntikeoji ọhụụ, ị ghọta ihe mere ndị Kraịst na-eleninụ na Bible nile — Edemede Ochie na Edemede Ọhụụ — na-agụkọ akụkọ otu nke nkọwa na ụfọdụ nke Chineke na-achụsi ndị ya anya n'ụzọ dị mkpa.