Ano ang Bagong Tipan? Ang Pangako na Nagbabago ng Lahat

Ano ang Tipan? (Ito ay Mas Malaki kaysa sa Kontrata)

Ang tipan sa sinaunang Malapit na Asya ay higit pa sa isang komersyal na kontrata. Ito ay isang nakakabit na relasyon, madalas na selyadong may dugo, na lumilikha ng mga bandyang pamilya sa pagitan ng mga partido. Kapag gumagawa ang Dios ng tipan, hindi lamang siya nagsasara ng isang deal — siya ay nakatuon sa kanyang sariling katangian at pangalan sa isang relasyon sa mga tao.

Ang Biblia ay nagsasalaysay ng ilang mahalagang tipan na ginawa ng Dios: sa Noe (hindi na muling pagbaha ng lupa), sa Abraham (lupa, mga pagkakataon, pagpapala), sa Moises/Israel (ang batas sa Sinai), sa David (isang pangmatagalang hari mula sa kanyang linya). Ang bawat isa ay itinayo sa mga nakaraang. Ang bawat isa ay tumuturo sa isang bagay.

Jeremías 31:31–34, na isinulat noong humigit-kumulang 600 B.C., ay naglalaman ng isang propesya na dapat na naging kahanga-hanga sa mga orihinal na mambabasa: ang Dios ay inaanunsyo na may paparating na bagong tipan na magiging iba sa ginawa sa Sinai. Ang lumang tipan ay may isang pangunahing kamalian — hindi sa Dios, kundi sa mga tao. Sinabi ng Hebreos 8:8 na ang Dios ay "nahanap ang kakulangan sa kanila".

Ano ang Mali sa Lumang Tipan?

Ang tipang Mosaiko — ang batas na ibinigay sa Sinai — ay hindi isang masamang bagay. Si Pablo sa Romanos 7:12 ay tinatawag itong "banal, makatarungan at mabuti". Ang problema ay hindi ang batas. Ang problema ay ang kalikasan ng tao. Ang batas ay maaaring matuklasan ang kasalanan nang perpekto; hindi ito maaaring gumaling sa puso na lumilikha nito.

Isipin ang batas bilang isang x-ray: isang perpektong diagnostic tool na nagpapakita kung ano ay eksakto ang mali, ngunit hindi gumagawa ng surgery. Sinabi ng Romanos 3:20 na "sa pamamagitan ng batas ay ang kaalaman ng kasalanan". Tinatawag ng Gálatas 3:24 ang batas na isang "tutor" (o pedagogo) na nagdala sa amin sa Kristo. Ito ay paunang-yugto, hindi panghulugan.

Ang lumang tipan ay pati na rin ay temporal sa disenyo. Ang kanyang mga sakripisyo ng hayop ay kailangang maulit nang walang tigil dahil hindi talaga nila maalis ang kasalanan — maaari lamang itong takpan (Hebreos 10:4). Ang kanyang priesthood ay mortal at, samakatuwid, patuloy na nagbabago. Hindi ito kailanman ang patutunguhan; ito ay nilikha upang tumuro sa isa.

Ang Apat na Pangako ng Bagong Tipan (Jeremías 31)

Jeremías 31:31–34 ay nagtatatag ng apat na tukoy na pangako ng bagong tipan, bawat isa ay tumutugon sa isang limitasyon ng lumang.

1. Ang batas na isinulat sa mga puso, hindi sa bato: Ang lumang tipan ay panlabas — batas na nakukukulot sa bato, sinusubaybayan (o sinisira) ng pagsisikap. Ang bagong tipan ay panloob ang batas. Sinabi ng Dios "ilalagay ko ang aking batas sa loob nila, at isusulat ko ito sa kanilang mga puso". Ito ay ang Banal na Espiritu na nagsusulat ng mga pagnanais ng Dios sa kalikasan ng naniniwala (Ezequiel 36:26–27).

2. Personal na kaalaman ng Dios: "Lahat ay makakakilala sa akin, mula sa pinakamaliit hanggang sa pinakamalaki". Sa loob ng lumang tipan, ang access sa Dios ay nararapat ng mga pari. Sa loob ng bagong tipan, ang bawat naniniwala ay may direktang access sa Ama (Hebreos 4:16, Efesios 2:18).

3. Pangmatagalang pagpapatawad: "Ipagpapatawad ko ang kanilang kasamaan, at hindi na kami maaalala ang kanilang kasalanan". Hindi isang pansamantalang takip tulad ng taunang Araw ng Kapatawaran — isang pangmatagalan at tunay na pag-aalis ng kasalanan. Sinabi ng Hebreos 9:26 na si Jesús ay lumitaw "upang alisin ang kasalanan sa pamamagitan ng sakripisyo ng kanyang sarili".

4. Ang relasyong napalitan: "Ako ay magiging kanilang Dios, at sila ay magiging aking mga tao". Ang tipang pormula na tumatakbo sa buong Kasulatan — ang layunin ay palaging ito. Ang Dios at ang sangkatauhan sa relasyong napalitan. Ang bagong tipan ay hindi nag-ipakilala ng layuning ito; sa wakas ay nakakamit nito.

Ang Huling Hapag: Ang Bagong Tipan ay Nagsisimula

Sa Huling Hapag, ang Jesús ay kumuha ng kopa at sinabi: "Ang kopang ito ay ang bagong tipan sa Aking dugo, na ibubuhos para sa inyo" (Lucas 22:20). Nilingkod niya ang wika ng Jeremías 31 nang sadyang, na inihahayag na ang pangakong 600 taong gulang ay ngayon ay tinutupad — sa Kanyang katawan, sa krus, sa gabing iyon.

Ang mga tipan sa lumang mundo ay sineal ng dugo. Ang tipan ng Sinai ay sineal ng dugo ng mga baka (Exodo 24:8). Ang bagong tipan ay sineal ng dugo ng sariling Anak ng Dios. Ang gastos ng bagong tipan ay nagsasabi sa iyo ng isang bagay tungkol sa kung gaano kalayo ang iniisip nito ng Dios.

Tinatawag ng Hebreos 9:15 si Jesús na "tagapahayag ng isang bagong tipan, upang ang mga tinawag ay makatanggap ng pangako ng panghabambuhay na pamana, kapag ang kamatayan ay naganap para sa pagbili-bili mula sa mga paglalabas na ginawa sa ilalim ng unang tipan". Ang krus ay hindi lamang nagsimula ng isang bagay na bago — nalutas nito ang mga utang ng lumang arreglo at binuksan ang pinto sa bago.

Bakit Mas Mahusay ang Bagong Tipan (Hebreos 8)

Ang Hebreos 8 ay sumasalamin sa Jeremías 31 nang malawak at pagkatapos ay malinaw na inaangkin: "Sa pagsasabi ng bagong tipan, ginawa niyang lumang ang una; at ang ginawang lumang at lumuma, ay malapit nang mawala" (bersikulo 13). Ang lumang tipan ay hindi dinigil — ito ay tinutupad at nalampasan.

Tinatawag ng Hebreos 7:22 si Jesús na "garantiya ng mas mahusay na tipan". Mas mahusay sa anong kahulugan? Mas mahusay na pari (si Jesús ay nabubuhay magpakailanman, hindi namatay tulad ng mga Lebitang pari), mas mahusay na sakripisyo (minsan at para sa lahat, hindi inulit bawat taon), mas mahusay na access (direkta, hindi nararapat), mas mahusay na posisyon (makatarungan, hindi lamang takpan).

Ang bagong tipan ay ang pagtutupad ng lahat na nagturo ang lumang. Ang bawat batas, sakripisyo, pista at propesya ng Lumang Testamento ay isang anino. Si Jesús ay ang sangkap na lumilikha ng mga aniong iyon. Kung nauunawaan mo ang bagong tipan, nauunawaan mo kung bakit naniniwala ang mga Kristiyano na ang buong Biblia — Lumang at Bagong Testamento — ay nagsasalaysay ng isang solong nakakahimok na kuwento ng Dios na walang tigil na sumusunod sa kanyang mga tao.