Ẹ̀mí Mímọ́ Jẹ́ Ènìyàn, Kii Ṣe Agbára — Ohun Tí Ìwé Mímọ́ Ní Ètò Kọ̀ọ̀

Jésù Lò Lò 'Ó' — Ìkẹ́de Ede Ènìyàn nínú John 16

Nínú John 16:13-14, Jésù ń sọ nípa Ẹ̀mí Mímọ́ nípa lilo orúkọ ènìyàn 'ó' — kii ṣe 'ìrù ọkọ', kii ṣe 'ìlana yẹn', kii ṣe 'agbára yẹn'. Eyi ní nǹkan patàkì nítorí pé nínú èdè Gíríìkì, orúkọ fún ẹ̀mí (pneuma) jẹ́ iwe ede tí kii ṣe ènìyàn, èyí tó túmọ̀ si pé ìkẹ́de ede tí o fẹ dúnù naa ò ní agbára jù lẹ́e kí o fi orúkọ ènìyàn 'ìrù ọkọ' lò. Ṣùgbọ́n Jésù — èyí tó gbọ́ye irú ẹ̀dè àti ìmọ̀-ìniiyè — ó kúrò níbòbò lẹ̀binrin orúkọ yẹn ní irúfẹ́ tí a gbajú pé kí a túmọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ 'ó'. Eyi kii ṣe àṣìṣe. O jẹ́ ìfẹ́dì ìwè pàtàkì nípa ohun àbù Ẹ̀mí Mímọ́ yẹn.

Jésù sọ pé Ẹ̀mí Mímọ́ 'kii yóò sọ̀rọ̀ nípa àrá rẹ̀ kankan, ṣugbọ́n ohun gbogbo tí ó gbọ́, ìyẹn ni yóò sọ'. Orúkọ kan naa naa ní ìlẹ ẹ̀kọ́ mẹ́ta tí ó ní àlàyé fún iṣẹ́ ènìyàn — gbọ́, sọ̀rọ̀ àti lilo agbára. O kii le ni wínì, sọ̀rọ̀ àti lilo agbára bí ẹ ṣe jẹ́ agbára tí kii ṣe ènìyàn. Afẹfẹ̀ kii ní gbọ́. Ìtanna kii ní màlù nípa ohun tí ó ye kí o sọ̀rọ̀. Ẹ̀mí Mímọ́ ní ẹ̀ʻwo meji, nítorí o jẹ́ ènìyàn. Jésù kii ṣe lilo òwe ẹ̀rín níhìn — ó ń ṣàpèjọ àwọn àṣa ìṣẹ́ agbára thelu nítorí Ọ̀rìṣà.

Àwọn tó gbà ẹ̀kọ́ Àwọn Onítìjú Jéhóvà tí pé Ẹ̀mí Mímọ́ jẹ́ ìtẹ̀lẹ̀ 'agbára ní ìgbà' ti Ọlọ́run ni láti fa John 16 kúrò nínú àkòtun àbí tí wọn a túmọ̀ rẹ̀ nítun. Ó rí bẹ́ẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìpòlè ìtanna díẹ̀ tí wọn ń ṣe àlàyé sí Ẹ̀mí Mímọ́ bí àwọn ifẹ́ àbí agbára tí a gbọ́dọ̀ lò kọ́ bí ènìyàn òrìṣà tí a gbọ́dọ̀ gbà ṣèférefere àti gbe ní ìbòwó. Àwọn àṣìṣe meji ni abẹ́ni nǹkan tó túnù púpọ̀ nínú ihà àgbára ẹ̀mí. Nígbà tí o ba ní àbùso pẹ̀lú Ẹ̀mí Mímọ́ bí agbára, o ń gbìyànjú latì lò ó. Nígbà tí o ba ní àbùso pẹ̀lú ó bí ènìyàn, ẹ́ ara yín ni yóò dápọ̀ ó — àti èyi ní agbára àtunnu gbogbo ìran ti o ba gbe rẹ.

Ẹ̀jẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ Jẹ́ Ẹ̀jẹ̀ Ọlọ́run — Acts 5:3-4

Acts 5:3-4 jẹ́ ohun kan lárá àwọn àṣẹ tó tẹ ìwé mímọ́ níhìn nípa iṣẹ́ àti ọ̀rànwọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ nínú Ìwé Mímọ́ gbogbo. Nígbà tí Ananía àti Safìrà ba ṣe ẹ̀jẹ̀ nípa iye ìtẹ̀ ilẹ̀ tí wọn ti tà, Pẹ́tẹ̀ù ti ṛọ́ sí wọn nípa ọ̀rọ̀ tó kù pàtàpàtà: 'Kí ni ó dè pé Sátàni yóò kú ọkàn rẹ kí o le ṣe ẹ̀jẹ̀ lọ́dọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́?' Lẹ́yìn náà, kòkòrò kan nìkan ní ìfarada, Pẹ́tẹ̀ù ni: 'Ẹ̀jẹ̀ rẹ kii ṣe lọ́dọ̀ àwọn ènìyàn, ṣugbọ́n lọ́dọ̀ Ọlọ́run.' Ìmọ̀ ábẹ ni o tíítí — ẹ̀jẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ àti ẹ̀jẹ̀ Ọlọ́run jẹ́ iṣẹ́ kanna. Ẹ̀mí Mímọ́ jẹ́ Ọlọ́run.

O kii le ni ẹ̀jẹ̀ agbára. Ẹ o kii ṣe aláyáya ojú fún ọ̀kùn òṛìin àbí ìtanna. Àrékéwú nílò ènìyàn tí a le fi ẹ̀tàn kọ̀ọ̀ — ènìyàn tí ó ní oye, ìtọ́sọ́n àti ìbùso pẹ̀lú. Nígbà tí Pẹ́tẹ̀ù ba túmọ̀ ẹ̀jẹ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ àti ẹ̀jẹ̀ Ọlọ́run, ó ní ìfìjṣé iẹ̀ meji ní àkàtá: pé Ẹ̀mí Mímọ́ jẹ́ ènìyàn, àti pé Ẹ̀mí Mímọ́ jẹ́ òrìṣà. Eyi kii ṣe ẹ̀kọ́ tí a ṣìgbà wá kúrò nínú ìpèsìpẹ̀sì tàbí ìtàníro — o jẹ́ Pẹ́tẹ̀ù, tí Ẹ̀mí Mímọ́ pa ní, ó ń sọ̀rọ̀ dájúdájú nínú àṣẹ òrìṣà nínú àwọn ọ̀sè ẹ́kó ilé ìgbàgbọ́.

Orúkọ yìí tún ni ìdá ara tó ìbá ò dé pé Christianity nísinsin yìí máa ṣe òhun kàkà nípa. Ananía àti Safìrà ti kufa — ní ìsíìsí — nítorí wọn ẹ̀jẹ̀. Ọlọ́run kii ṣe mímú ihe tí o ba rí tábí tí o ba tẹ̀ mọ̀ nípa ìbalẹ̀ àwọn ènìyàn rẹ̀. Eyi kii ṣe Ọlọ́run tí o ba tu ojú dà nígbà tí a ba ṣe àìpìnítà yàrá. Bí Ẹ̀mí Mímọ́ ba jẹ́ ibẹ̀rẹ̀ agbára tí kii ṣe ènìyàn, kii ní ìṣẹ́ onigbara morásì kan ní arékéwú rẹ. Ṣugbọ́n nítorí pé ó jẹ́ ènìyàn — àti nítorí pé ó jẹ́ Ọlọ́run — ẹ̀jẹ̀ fún ó jẹ́ àṣẹ̀ ilẹ̀ púpọ̀ tí o kù, àti àìsin jẹ́ àṣẹ̀ ilẹ̀ (1 John 3:4).

Ọ̀gbẹ́ Ìyésẹ̀ Ènìyàn: Ẹ̀mí Mímọ́ Ní Sọ̀rọ̀, Rí Bẹ́ẹ̀ Àti Gbà Ẹbọ

Ìwé Mímọ́ ní àwọn iṣẹ́ ènìyàn tí o yẹ wà ní Ẹ̀mí Mímọ́ tí ọ̀kan nìkan tí ènìyàn le ṣe. Ó sọ̀rọ̀ (Acts 13:2 — 'Ẹ̀mí Mímọ́ ni wí: Ṣé Barnaba àti Sáulu fun mi'). Ó gbọ́ (John 16:13). Ó kọ́ (John 14:26). Ó da ọ̀nà (Romans 8:14). Ó jẹ́ onísọ̀rọ̀ (John 15:26). Ó gbà ẹbọ (Romans 8:26). Ó ṣe àkọ́jú (1 Corinthians 2:10). Ó gbọ́ye àyá-ọkàn Ọlọ́run (1 Corinthians 2:11). Ó pin àwọn ẹ̀bùn gẹ́gẹ́ bi ìtìjú rẹ̀ (1 Corinthians 12:11). A le ṣe ẹ̀jẹ̀ ló (Acts 5:3). A le sọ̀rọ̀ arábìnú sí (Matthew 12:31). A le ṣẹ́tán sí (Acts 7:51). A le pa mímọ́ rẹ̀ (1 Thessalonians 5:19). A le rin ú yàrá (Ephesians 4:30). Ó ọ̀pẹ́ (Acts 16:6-7). Ó pe (Acts 13:2). Ó ránṣẹ́ (Acts 13:4). Ó kìlọ̀ (Acts 20:23). Ó tu ìrò (Acts 9:31). Ó ṣe mímọ́ (2 Thessalonians 2:13). Ìyẹn ni ọ̀gbẹ́ iṣẹ́ ènìyàn tí ó ò jọ tó — tí kòkan àwọn naa le tí wí nípa agbára tí kii ṣe ènìyàn.

Ohun tí Ẹ̀mí Mímọ́ le rí bẹ́ẹ̀ yàrá jẹ́ ǹkan pàtàkì kódì. Ephesians 4:30 ni: 'Àti má ṣe ẹ̀mí yàrá lọ́dọ̀ Ẹ̀mí Mímọ́ Ọlọ́run, tí o ti dò yín ẹ̀ri fún ọjọ́ ìgbàlà.' Ìrí bẹ́ẹ̀ jẹ́ àbadandun-àye — ó jẹ́ ìdáhùn ènìyàn tí o fẹ̀ràn àti tí a ba ti pa ní àìgbọ́ nípa ìṣẹ́ ènìyàn tí ó fẹ̀ràn. Agbára Ẹ̀mí Mímọ́ láti rí bẹ́ẹ̀ yàrá ní àlàyé ohun àbù rẹ̀ tí ó ní ìbùso. Ó kii ṣe àìmọ̀tẹ̀ níbi tí o ba ń gbe. Ó kii ṣe fìhàn jù gbangba tí o ba sì ṣẹ. Ó wù òun ní ìfè nígbà tí òmọ̀ àdúra ba ń gbe nínú àìgbẹ́kẹ̀lẹ̀, èyí tó túmù pé àkiyèsi Paulù wí fún ó rẹ púpọ̀.

Romans 8:26-27 ní ìkikún àmiọ̀kan tí ó gidigidi: 'Àti gẹ́gẹ́ bẹ̀ẹ̀ ni Ẹ̀mí naa ní pàlẹ̀mọ́ wa nínú ṣòfò wa; nítorí àwa kii mọ̀ ohun tí a gbọ́dọ̀ pe, ṣugbọ́n Ẹ̀mí náà ti gbà ẹbọ fún wa nípa ìkìlọ̀ tí a kii le sọ̀rọ̀. Ṣugbọ́n òun tí o ba ń ṣe àkọ́jú àwọn ọkàn mọ̀ bàbá Ẹ̀mí, nítorí pé o gbà ẹbọ fun ọ gẹ́gẹ́ bi ìtìjú Ọlọ́run fún àwọn tí o ní àìnìyàn.' Ẹ̀mí ní ìkìlọ̀. Ó gbà ẹbọ. Ó ni àyá-ọkàn. Paulù lò ọ̀rọ̀ 'àyá-ọkàn Ẹ̀mí' — ede tí wọ ní fún àwọn ènìyàn nìkan, kii ṣe fún àwọn agbára. Ó gbà ẹbọ fún ẹ nípa òye tí ó ju àwọn ọ̀rọ̀. Agbára tí kii ṣe ènìyàn kii le ṣe ohun kan lára àwọn naa.

Ẹ̀mí Mímọ́ bí Ìmàmá ti Igbàlà — Ephesians 1:13

Ephesians 1:13 sọ: 'Nínú rẹ̀ ni ẹ̀yin, tí o gbọ́ ọ̀rọ̀ ìtọ̀ ti, evangelii ìgbàlà ẹ̀yin, àti tí o gba gbà, ẹ ti ṛàdì nípa Ẹ̀mí Mímọ́ tí o ní ìlẹ̀rì iṣẹ́.' Ẹ̀mí Mímọ́ jẹ́ ìmàmá — àmì òrìṣà tí a fi sílẹ̀ sísẹ́ òmọ̀ àdúra tí ó túmọ̀ sí ìní àti ìlàna. Nínú àgé ìgbà, ìmàmá jẹ́ ìtèkán ènìyàn tí ó ní ișẹ́ iṣẹ̀. Kii ṣe àbùkù. Kii ṣe agbára. Ó jẹ́ iṣẹ́ ènìyàn tí ó ní iẹ̀tó ohun kan gẹ̀gẹ́ fún àrá rẹ̀. Ọlọ́run Baba ní ìmàmá àwọn ènìyàn rẹ̀ nípa ènìyàn — Ẹ̀mí Mímọ́.

Wòó ìtẹ̀síwájú nínú Ephesians 1:13 — o gbọ́ ọ̀rọ̀ ìtọ̀, o gba gbà, àti ẹ́ tẹ̀ ti ṛàdì. Ìmàmá Ẹ̀mí kii ṣe ìlò nígbà ìbí, kii ṣe ìní níbì idilẹ̀, àti kii ṣe wa ìwòran àpò ọkàn tí ìfẹ̀dì gidi àti àbùso sí evangelii àìlò. Eyi ní ásìsì dájúdájú lẹ̀kọ́ẹ̀ apilẹ̀ èyi tí a fáàrọ̀ 'unconditional election' gẹ́gẹ́ ni a ń kọ nínú ìwè Calvin, tí ó fi ìmàmá Ọlọ́run sí àwọn ènìyàn àpò ìgbà tí wọn kii ba gbà. Ìwé Mímọ́ ní àlàyé pé ìmàmá wá lẹ́yìn òǹjẹ àti ìgba — ó jẹ́ ìtọ́ Ọlọ́run nípa ìfẹ̀dì gidi.