Ọ Bụ Jesọs Chineke? Ihe Nyocha Bìbụ Nke Na-Azọpụta Ajụjụ Ahụ

Jọn 1:1-3 — Okwu Ahụ Bu Chineke Tupu Ihe Okike

Jọn mepee Ọrụ Nsọ Ya na otu n'ime nkwupụta kasị ike nke akwụkwọ nsọ nile. 'N'ihe mmalite, Okwu ahụ bu isi, ma Okwu ahụ bu ya na Chineke, ma Okwu ahụ bu Chineke' (Jọn 1:1). Nke a abụghị uri — ọ bụ ụkpụrụ nwere ike ziri ezi. Okwu ahụ (Giriikị: Logos) adịbu n'ihe mgbe ihe okike malitere. A ntaghị aka ngwu ya; ọ nọ ebe na Chineke tupu ihe ọ bụla nke ọzọ dị. Jọn 1:3 na-atụ anya: 'Ihe nile e si n'aka ya pụta, ma ọ bụrụ na ọ nweghị ya, ihe ọ bụla nke emepụtara agaghị akpụ.' Onye okike ihe nile abụghị ihe e mepụtara — Ọ bụ Chineke.

Ụfọdụ ndị otu, dị ka Ndị Oyisi Jehofa, na-agụta Jọn 1:1 dị ka 'Okwu ahụ bu Chineke isi' — na-tinye ihe a na-akpọ 'a' na-ekwu na-adịghị adị n'ederede Giriikị ahụ. Giriikị na-asị 'theos en ho logos' — ma ụfọdụ nke akụkụ ọfụ tupu 'theos' n'ụzọ a bụ akụkụ ụkpụrụ Giriikị, ọ bụghị iko nke Chineke na-abanye ala. Ọ na-akụkarị uche nke Okwu ahụ, ọ bụghị ụdị Chineke na-abanye ala. Nke a bụ ụkpụrụ Giriikị na-ejighị anya, ma ihe onye ọ bụla bu eri site n'asụsụ ndị a na-agụ n'ọtụtụ uje abụghị na-ahụ ụdị ngwupụta ahụ. Okwu ahụ bu Chineke na-ejighi anya.

Mgbe nke ahụ Jọn 1:14 na-akpochi ihe: 'Ma Okwu ahụ ghọrọ anụ ahụ, ma ọ nọrọ n'etiti anyị.' Nke a bụ ngwangwu anụ ahụ — Chineke na-ebighị ebi na-ewe ụdị mmadụ. Abụghị ihe na-abanye ala, abụghị mmụọ mmụọ, abụghị ọkachamara Chineke e mepụtara. Chineke onwe onwe nke ọ kwuru ụwa n'izu izu n'aka banyere n'eziokwu ike nke ihe okike Ya dị ka mmadụ. Nke a bụ ihe Akwụkwọ Nsọ na-asị site na mpaghara mmalite nke Ọhịa Ọhụrụ, ma o wepu ihe a.

Jọn 8:58 na Ísaiah 9:6 — Jesọs Na-Akpọ Aha Chineke

Na Jọn 8:58, Jesọs na-ekwu ihe ọ doro anya: 'Tupu Abraham dị, Mụ bu.' Okwu 'MỤ BU' abụghị nwa ụtụtụ — ọ bụ egbe aha Chineke nke Chineke meghara Mosiz na Eksodusu 3:14: 'MỤ BU ONYE PỤTARA NTỤ.' Jesọs abụghị na-asị 'Mụ nọ' ma ọ bụ 'Mụ nọ tupu Abraham.' Ọ na-eji oge ugbu a 'Mụ bu' imara onwe ya na Chineke na-ebighị ebi na onwe ya nke Izrel. Ndị ndu Juu nke gbara ya gburugburu tuvu ihe Jesọs na-ekwu tupu — ozugbo ha were ngwá akwa ịkụ ya maka okwu ọlị (Jọn 8:59). Ị na-akupụta akupụta akwụkwọ maka na-ekwu na ị bu nna Abraham. A na-akupụta akupụta akwụkwọ maka inye aka n'aka na-ekwu na ị bụ Chineke.

Ísaiah 9:6 na-eweta ihe ozi a site na ndị amụma nke Ọhịa Cotar: 'N'ihi na a mụrụ mụ ụmụ, a nye mụ nwa; nke a na-akpọ eze gini, onye akụ ezi uche, Chineke Ike, Nna Ebighị Ebi, Eze Udo.' Nke a bụ ihe amụma banyere Messaya na-ada: — ma aha a nye nwa ahụ gụnyere 'Chineke Ike' ma 'Nna Ebighị Ebi.' Ha abụghị aha eze ma ọ bụ ihe a na-aṅụrụ. Hịbru 'El Gibbor' (Chineke Ike) na-eji ụdọ ọzọ nke Ísaiah ihu Chineke (Ísaiah 10:21). Onye amụma na-asị ihe doro anya: nwa a na-mụrụ bu Chineke.

Na-eme ihe ozi ahụ, ihe akwụkwọ ndị a na-eweta ọlụ okwu nke na-asị na Jesọs na-akpọkwaghị onwe ya dị Chineke ma ọ bụ na Chineke nke Kraist e ji aka mmadụ mepụta. Ihe eze a dị n'ọnụ Jesọs onwe onwe ma na okwu nke ndị amụma nke ọ bụ isi okike. Ihe eze bu otu site na mmalite ruo na mụ — nwa a, mmadụ a, Messaya a bu Chineke n'anụ ahụ.

Apocalipts 1:17-18 — Aha Nke Naanị Chineke Nwere Ike Ịnwu

Na Apocalipts 1:17-18, Jesọs na-esi ndị na-ebighị ebi na ndị ọkụ na-ekwu: 'Atụla ụjọ; Mụ bu nke mmalite na mmalite, ma onye dị ndụ, ma Mụ nọ nwụrụ; ma lee, Mụ dị ndụ ebighi ebi, amen. Ma Mụ nwere mmirika nke ọnwụ na Hades.' Aha 'Nke mmalite na Nke Mmalite' abụghị nke Ọhịa Ọhụrụ — ọ bụ nke YHWH naanị na Ọhịa Cotar. Na Ísaiah 44:6, Chineke na-asị: 'Mụ bu nke mmalite, ma Mụ bu nke mmalite, ma n'apụ m ọ dịghị Chineke.' Ma na Ísaiah 48:12: 'Mụ, Mụ nke mmalite, Mụ karịa nke mmalite.' Aha a bu ihe Chineke — ọ bu nke Chineke otu naanị na-ebighị ebi.

Mgbe Jesọs na-eji ya na Apocalipts, ọ abụghị na-eri ọwụwa — ọ na-akpọ Aha Chineke nke Izrel. Ma ọ na-agba ihe ọ bụla ọzọ nwere ike iwu na ezi: 'ma Mụ nọ nwụrụ; ma lee, Mụ dị ndụ ebighi ebi.' Chineke na-ebighị ebi na onwe ya nwụrụ n'anụ ahụ mmadụ ma merie ọnwụ. Nke a bu ihe ezi dị mma. Mmụọ mmụọ ọ bụla nwere ike ikwu ihe a. Onye amụma ọ bụla nwere ike ikwu ihe a. Naanị Chineke na-abụ anụ ahụ nke nyere anụ ahụ a na-ebu mma nke ndị ya nwere ike ikwu ihe okwupụta a. Jesọs bu Nke mmalite na Nke Mmalite — ma aha a enweghị isi maka ihe Chineke na-abanye ala ma ọ bụ Onye Nzọpụta e mepụtara.

Mmirika nke ọnwụ ma Hades bu nke Jesọs — nke pụtara na ike kasị elu n'obi na ọnwụ dị n'aka Ya. Nke a bu ụdị ike Chineke, ọ bụghị ike a nye site na ihe ọ bụla na-elu. Akwụkwọ Nsọ na-ewu Jesọs mgbe nile n'ọnọdụ nke ike Chineke na-ejighi anya — nke a bu ebe Chineke naanị nwere ike ịnọ.

Ihe Eze Tomas Ma Filipaị 2 — Ihe Nsọ Eze Chineke

Mgbe Jesọs bilịrị ndụ, Tomas na-hụ Jesọs bilịrị ndụ ma na-ekwu: 'Onye eze m, ma Chineke m!' (Jọn 20:28). Nke a bu ihe eze kasị oké nke Chineke nke Jesọs n'akwụkwọ Jọn nile — ma Jesọs abụghị na-asụ ya. Ọ abụghị na-asị: 'Tomas, leere anya — ị gaghị iwe m, abụm Chineke.' Kama ya, Jesọs na-ahụ ihe nke kwuru ma na-eji ya dị ka otu ụkpụrụ nke ụgụ: 'N'ihi na ị hụrụ m, ị gwara m iwe? Elu ukwu ndị nke na-ahụ ma na-gwara iwe' (Jọn 20:29). Ihe eze bu ndo Chineke naanị (Deuterọnọmịụ 6:13; Matiu 4:10) — ma Jesọs na-akwụ ihe ya mgbe nile na Elu ukwu ndị. Nkiti ya bu ijiji.

Filipaị 2:5-11 na-enye anyị ihe akụkụ ụkpụrụ kasị miri na ngwangwu anụ ahụ n'akwụkwọ ndị Paulu nile. Atụmaụki 6 na-asị na Kraist Jesọs, 'na-ebirịtari na ụdị Chineke, na-elekwaghị iji aha eze na Chineke dị ka ihe ka-eji.' Okwu 'ụdị' (Giriikị: morphe) pụtara ụdị mmụọ ziri ezi — ọ bụghị naanị ihu emeụkọ. Jesọs nọ n'ụdị Chineke onwe onwe. Ọ nwapụghị ka ọbịa nke ize na Chineke dị ka ihe a kaa — ọ bu ihe o nwere. Mgbe nke ahụ ọ wepu mma ama, na-ewe anụ ahụ ma nwụụ n'akụkụ (Filipaị 2:7-8).

Ihe akwụkwọ a na-akwụchiri na ogololi nile na anya nile na-ekwu na Kraist Jesọs bu Onye Eze — na elu ukwu Chineke Nna (Filipaị 2:10-11). Okwu ihe eze iwu a sitere na Ísaiah 45:23, ebe YHWH na-asị: 'Ogololi nile ka ga-akwụ, ma anya nile ka ga-akafu.' Paulu na-eji ya maka Jesọs na-akwa atụ. Ihe eze iwu nke ndo YHWH naanị na-ezi Jesọs — n'ihi na Jesọs bu YHWH emepụtara n'anụ ahụ.

Kọlosuị 2:9 — Efulọ nke Chineke Nọ na Kraist

Kọlosuị 2:9 bu ihe eze na-enweghị nwa ibezie: 'N'ihi na n'ya nọ efulọ nke Chineke n'anụ ahụ.' Okwu Giriikị a na-eji bu 'theotetos' — efulọ nke Chineke, nke ụdị Chineke onwe ya. Ọ bụghị otu ikpeazụ, ọ bụghị ihe a na-anya anya, ọ bụghị ihe a na-emegharịa — efulọ ike nke Chineke nọ na Jesọs Kraist n'anụ ahụ. Nke a bu azịza Paulu na ndị ntụbere ndị Gnostik mmalite nke na-agbalị ime Jesọs bụrụ Chineke otu n'ime ọtụtụ ndị. Mba — na ya nọ efulọ nke Chineke. Ma ọ bụrụ na ị na-agbalị ịchọ Chineke, ị ga-achọta ya na Kraist, n'ihi na Kraist bu Chineke.