Ṣé Jésù Ọlọrun? Ẹ̀rí Bíbélì Tí Ó Ní Yíyanjú Ìbéèrè Náà

Johanu 1:1-3 — Ọ̀rọ̀ Tẹ̀ jẹ́ Ọlọrun Ṣaájú Àwọn Nǹkan Tí Á Ṣẹ̀dá

Johanu ṣe ìbẹ̀rẹ̀ Ìwé Ìrotí rẹ̀ pẹ̀lú ọ̀kan nínú àwọn ìsọ alákòólá jù lọ nínú gbogbo Ìwé Ọlọrun. 'Ní ìbẹ̀rẹ̀ àkókò, Ọ̀rọ̀ tẹ̀ lọ, àti Ọ̀rọ̀ tẹ̀ wà pẹ̀lú Ọlọrun, àti Ọ̀rọ̀ tẹ̀ jẹ́ Ọlọrun' (Johanu 1:1). Èyí kì í ṣe ewé — ìwé Ọlọrun tó ní àtùmọ̀ àìsọ̀rọ̀. Ọ̀rọ̀ (Gíríìkì: Logos) tẹ̀ wà àkóbà nígbà tí àsẹ̀dá bẹ̀rẹ̀. Kò ní àwọn tí ó ṣẹ̀dá; ó wà gẹ́gẹ́ Ọlọrun ṣaájú àǹkan àkàǹkan tí ó wà. Johanu 1:3 ní ìjẹ́rísí: 'Gbogbo àwọn nǹkan ṣẹ̀dá nípa rẹ̀, àti àǹkan dáadáa tí ó wà àìkunna nípa rẹ̀.' Òṣèdá nínú gbogbo àwọn nǹkan kì í ṣe ẹrù — Ó jẹ́ Ọlọrun.

Àwọn ìpín tó bá tóbi, gẹ́gẹ́ Johanu Àlejò, túmọ Johanu 1:1 gẹ́gẹ́ 'Ọ̀rọ̀ tẹ̀ jẹ́ ọ̀rọ̀ ọlọrun — túnká àtìkún àrìkú tí kò sí nínú àtúmọ̀ Gíríìkì. Gíríìkì sọ 'theos en ho logos' — àti àìlèsín àrìkú àtìkún ṣaájú 'theos' nínú ìwé-àtúmọ̀ tí ó dà báyìí jẹ́ ìlànà ẹ̀dè, àìkunna ìdí-ìdajì. Ó ní àfojúsùnù sí ìdí Ọ̀rọ̀ náà, àìkunna ìpele Ọlọrúnlélé tí kò tóbi. Èyí jẹ́ ẹ̀dè Gíríìkì àkìtìlé, àìkunna onímọ̀ oníìmọ̀ ẹ̀dè Gíríìkì tó ní ìgbágbọ́ ní túmọ tí ó àyábárayá náà. Ọ̀rọ̀ tẹ̀ jẹ́ Ọlọrun tán tán.

Nígbà náà Johanu 1:14 sún ọ̀ mọ̀: 'Àti ìwé Ọ̀rọ̀ tẹ̀ padà jáde jẹ́ ara eniyan, àti ó gbé ipò àǹkan nígbàdo. Èyí jẹ́ àgbà-àrá — Ọlọrun àìpẹ̀ tó ṣẹ̀tú àrá eniyan. Àìkunna ẹrù tí kò tóbi, àìkunna òrìṣà, àìkunna aṣèjù-Ọlọrun ṣẹ̀dá. Ọlọrun tí ó ní ìdá àǹkan àkàǹkan sírẹ̀ láti wà lé pẹ̀lú rẹ̀ àwọn ẹ̀kó nínú ẹ̀ìbàdandun gẹ́gẹ́ eriyan. Èyí jẹ́ ìsọ ìwé Ọlọrun láti ìbẹ̀rẹ̀ ìkìlọ Ìwé Ìrotí Tuntun, àìkunna á túbọ̀ ní ìwé.

Johanu 8:58 àti Isaiya 9:6 — Jésù Dá Àkóásí sí Àyàn-àmúfẹ́ Ọlọrun

Nínú Johanu 8:58, Jésù ní àsọ tí á ní ìmọ̀ gidi: 'Ṣaájú kí Ábráhàmù tó jáde, èmi jẹ́ mò wà.' Ìpín 'MO WÀ' kì í ṣe àrìkú — ó jẹ́ àkáraá àyàn-àmúfẹ́ Ọlọrun tí Ọlọrun ní ifún sí Mósè nínú Ẹkúsi 3:14: 'MO WÀ, ẸMI NÌ MO WÀ.' Jésù kì í ní 'èmi tẹ̀ wà' tàbí 'èmi wà ṣaájú kí Ábráhàmù tó jáde.' Ó ní àkókò lọ́wọ́ 'èmi mò wà' láti sọ ara rẹ̀ pẹ̀lú Ọlọrun tí kò ní òpọ̀ àti onítọ́sí nínú Isiraẹli. Àwọn olórí Júù tí ó ṣẹ̀gbẹ̀ rẹ̀ báyìí túmọ̀ àkọ́kọ́ ohun tí ó ní àsọ — ó tílẹ̀ gbà àwọn òkúta láti pa á nítorí ìwò Ọlọrun (Johanu 8:59). Kì í ṣe nǹkan àtúyẹ́ báyìí pé o sọ pé o ní ọmọ-ọ̀rẹ́ jù lọ ju Ábráhàmù. Àwọn ń pa o nítorí ìkékòó pé o jẹ́ Ọlọrun.

Isaiya 9:6 fè ìtumọ̀ yìí láti níbè òfin Àtijọ́ tẹ̀lẹ̀: 'Níwájú tí á ní àkóbà fún ẹ, àbikú ni a fun ẹ, ó sí jẹ́ ení tí ìjọ-ọ̀rẹ́ àti ìwọ̀ ìlú lè gbé lórí ẹ; àti a yó pe á kákiri àyàn-àmúfẹ́ rẹ̀: Ẹ̀là-tún-ìtùlẹ̀, Olúwarere-ní-oǹkọ, Ọlọrun ní ìlàáyè, Àbá òpin àti àlàáfíà. Èyí jẹ́ wáyé fún Akékerí-ọ̀rẹ́ tí o sá ọ̀ rẹ̀ — àti àwọn àyàn-àmúfẹ́ tí a fi fún àbikú tí ó ní àkóbà jẹ́ 'Ọlọrun ní ìlàáyè' àti 'Àbá òpin.' Àwọn àyàn-àmúfẹ́ wọnyi kì í ṣe orúkọ-ọ̀rọ̀ tàbí ìpupọ̀. Ẹ̀dè Hébérù 'El Gibbor' (Ọlọrun ní ìlàáyè) á ní ọ́nà gbogbo èkèji nínú Isaiya láti sọ àyàn-àmúfẹ́ YHWH rẹ̀ (Isaiya 10:21). Onítaradì náà ní sóyún ní gbangba: àbikú tí á sá lọ jáde jẹ́ Ọlọrun.

Ní ọ̀nà-ìdúnladúnlá, àwọn ìpín yìí pà ìtàgé tí ó ní sọ pé Jésù kò ní ìkékòó pé ó jẹ́ Ọlọrun tàbí pé Ọlọrúnlélé Kristi a ṣẹ̀dá nípa àwọn ìpélo tí ó tẹ̀lẹ̀. Ìsọ tẹ̀ ní ìdá olórí Jésù àti ní ọ̀rọ̀ àwọn òfin tí ó sọ àsẹ̀dá ipadè rẹ̀ ní àìkunna. Ìjẹ́rísí náà jẹ́ iwarẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀ láti òpẹ — àbikú tí ó ní àkóbà, eniyan tí ó ní àkóbà, Akékerí-ọ̀rẹ́ tí ó ní àkóbà jẹ́ Ọlọrun nínú ara eniyan.

Ìpilẹ̀-Ẹ̀kó 1:17-18 — Àyàn-àmúfẹ́ Tí Ọlọrun Nìkan Ní Ìgbàkèjì

Nínú Ìpilẹ̀-Ẹ̀kó 1:17-18, Jésù tí ó dí àbá àti ní ìyì sọ: 'Màá bẹ̀rẹ̀, èmi jẹ́ àkọ́kọ́ àti òpẹ, àti eníti ó ní ìyè àti èmi jẹ́ àkúfà, tàbí wò à, èmi ní ìyè ìyè àiláé, àmìn. Àti àwọn kìlì sí ìkú àti Seòlù ní ọ́wọ́ mi.' Àyàn-àmúfẹ́ 'Àkọ́kọ́ àti òpẹ' kì í ṣe ìrántí tuntun — ó ní àgbèkalẹ̀ láti sí YHWH nìkan nínú Àtijọ́ Ìwé Ọlọrun. Nínú Isaiya 44:6, Ọlọrun sọ: 'Èmi jẹ́ àkọ́kọ́, àti èmi jẹ́ òpẹ, àti àìkunna ẹlòmírán tí Ọlọrun àtìlẹ̀ rẹ̀.' Àti nínú Isaiya 48:12: 'Èmi, èmi jẹ́ àkọ́kọ́, èmi pẹ̀ àti òpẹ.' Àyàn-àmúfẹ́ yìí jẹ́ àmì Ọlọrun — ó ní àgbèkalẹ̀ láti sí onítọ́sí Ọlọrun ìfúnní nìkan.

Nígbà tí Jésù túmọ̀ ó nínú Ìpilẹ̀-Ẹ̀kó, ó kì í ṣe rígbé ọ̀rọ̀ ìpupọ̀ — ó ní àsọ àyàn-àmúfẹ́ Ọlọrun nínú Isiraẹli. Àti ó ní ohun tí ẹnìkan míìrán kò ní ìmọ̀-àní ní gidi: 'èmi jẹ́ àkúfà, àti wò à, èmi ní ìyè ìyè àiláé.' Ọlọrun tí kò ní òpọ̀ àti onítọ́sí, tí ó jẹ́ àkúfà nínú ara eniyan àti kò fágile àìkú. Èyí jẹ́ ìrètí Ódò-ìjẹ̀rísí. Àǹkan gbogbo ẹ̀rù kò ní ìmọ̀ èyí ní àní. Onítaradì kò ní ìmọ̀ èyí ní àní. Ọlọrun ẹnì-ná tí ó ní àgbà-àrá tí ó gbẹ̀ ara eniyan láti rù àìṣedégbọ̀ àwọn ẹ̀rù rẹ̀ ní ìmọ̀ ní àní ní èyí. Jésù jẹ́ àkọ́kọ́ àti òpẹ — àti àyàn-àmúfẹ́ tí ó kì í ní àwọn nǹkan èkó láti lérò nǹkan ẹ̀rù Ọlọrun ìdajì tàbí onígbá-àṣẹ Ọlọrun ṣẹ̀dá.

Àwọn kìlì sí ìkú àti Seòlù ní ọ́wọ́ Jésù — èyí túmọ̀ pé ìjọ-ọ̀rẹ́ ní àgbàlá àkóbà sórí ìkú àti ìyè gbe nínú ọ́wọ́ Jésù. Èyí jẹ́ ìlú Ọlọrun, àìkunna ìjọ-ọ̀rẹ́ gbẹ̀àaná nípa onítà tí ó tóbi jù. Ìwé Ọlọrun tún fi Jésù nínú ìpẹ nínú ìjọ-ọ̀rẹ́ Ọlọrun tán tán — tí ó jẹ́ àìkunna ìbí-àmúfẹ́ nípa Ọlọrun nìkan. Ìtúmọ̀ tán tán nípa Jésù nínú ìjọ-ọ̀rẹ́ Ọlọrun tí kò ní abọ̀ — èyí jẹ́ ìbí-àmúfẹ́ àkọ́kọ́ àti òpẹ tí ó nìkan dúnù.

Ìkéde Tomasi àti Filipi 2 — Ìjubọ̀ ní Ìsọ Àràfin àti Ọlọrun

Lẹ́yìn tí Jésù dí àbá, Tomasi rí Jésù tí ó dí àbá àti ní àsọ: 'Ọ̀là mi, àti Ọlọrun mi!' (Johanu 20:28). Èyí jẹ́ ìkéde tí ó ní tẹ̀ lọ sí ìgbé nínú gbogbo Ìwé Ìrotí Johanu — àti Jésù kì í ṣe àtúnṣe. Ó kò sọ: 'Tomasi, ẹ̀ẹ́ jùlọ — máà jìbá mi, èmi kì í ṣe Ọlọrun.' Ní idìlewò, Jésù ní ìjẹ́rísí nínú ohun tí ó sọ àti ó lo bí àkòtun àgbéjadé ìgbágbọ́: 'Bójúto à à ńkìyèsí, Tomasi, ìgbágbọ́ rẹ tún pẹ. Ayabadandun àwọn tí wọn kò rí, ṣùgbọ́n ìgbágbọ́ rẹ.' Ìjubọ̀ ní àgbèkalẹ̀ lá Ọlọrun nìkan (Ìjúnmọ̀ 6:13; Matiu 4:10) — àti Jésù gbà á àìkunna owó nínú gbogbo Ìwé Ìrotí. Èyí owó jẹ́ onílóhùn.

Filipi 2:5-11 fè fún wa àyípadà ìwé Ọlọrun àìkunna àtunfẹ́ lógún tí ó ní àkóbà nínú gbogbo ìkòwe Paulo. Ìpín 6 sọ pé Kristi Jésù, 'níti ìdí Ọlọrun, kò tú ìdájí pẹ̀lú Ọlọrun gẹ́gẹ́ nǹkan tí o lè dà mọ̀.' Ọ̀rọ̀ 'ìdí' (Gíríìkì: morphe) túmọ̀ ìdí tí kò ní àwọn míìrán — àìkunna ìwo àìṣedégbọ̀ tìkára tìkára. Jésù wà ní ìdí Ọlọrun. Ó kò gba ìdájí pẹ̀lú Ọlọrun gẹ́gẹ́ ẹ̀bun láti gbà — ó tẹ̀ ní rẹ̀. Nígbàkugba ó múbẹ́ àra rẹ̀ nípa ìlera, tí ó gbẹ̀ ara eniyan àti páà nínú ìyíka (Filipi 2:7-8).

Ìpín tí ó péjọ nípa gbogbo kò ṣe ẹ̀kọ̀ nípa tí ó kúlò àti gbogbo ahámọ̀ sọ pé Jésù Kristi jẹ́ Olúwa — báwo ni ìtànà tí ó yẹ èyí sí Ọlọrun Baba (Filipi 2:10-11). Ènìyàn tí ó ní ìjubọ̀ tíí àrún àìkunna àti nìkan tí á rú sisi àìkunna láti àìkunna òfin Isaiya 45:23, níbi tí YHWH sọ: 'Gbogbo kò yó ṣe ẹ̀kọ̀ sí mi, àti gbogbo ahámọ̀ yó ṣe àlú orí.' Paulo lo èyí fún Jésù àìkunna ìtúnkù. Ìjubọ̀ tí á yẹ YHWH nìkan níi túwọ̀ sí Jésù — níwájú Jésù jẹ́ YHWH tí á ní ifún nínú ara eniyan.

Kolosaini 2:9 — Gbogbo Ìyì-àmúfẹ́ Ọlọrun Ní nínú Kristi Ara

Kolosaini 2:9 jẹ́ ìsọ tí kò ní àmọ ìbí-àmúfẹ́: 'Nítorí nínú rẹ̀ gbogbo ìyì-àmúfẹ́ Ọlọrun ní nínú ara.' Ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a túmọ̀ níhìn jẹ́ 'theotetos' — gbogbo ìyì-àmúfẹ́ Ọlọrun, tí ó ní ìdí Ọlọrun rẹ̀ àǹkan tán tán. Àìkunna ìpín, àìkunna ìgbé, àìkunna ìkunná — gbogbo ìyì-àmúfẹ́ tí Ọlọrun ní ní nínú Jésù Kristi nípa àrá. Èyí jẹ́ ìdáhùn Paulo sí àwọn òkèlè àkọ́kọ́ tí ó gbìyànjú láti ṣẹ̀dún Jésù gù nípa ẹrù tí kò tóbi nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀. Ayabadandun — nínú rẹ̀ gbogbo ìyì-àmúfẹ́ Ọlọrun ní nínú ara. Tí o bá ní ìlọ̀ pẹ̀lú Ọlọrun, o rí i nínú Kristi, níwájú Kristi jẹ́ Ọlọrun.