Mga Propesya na Tinupad ni Jesús — Patunay na Nagbago sa mga Skeptiko

Ang Dead Sea Scrolls: Patunay na ang mga Propesya ay Isinulat Muna

Bago suriin ang mga indibidwal na propesya, ang pinakamahalagang tanong na itinatanong ng isang skeptiko ay ito: Paano natin alam na ang mga propesyong ito ay hindi isinulat pagkatapos ng kaganapan? Ito ay isang wastong tanong, at ang mga arkeologo ay sumagot nito nang tiyak noong 1947 kapag ang isang Bedouin na pastol ay nakahanap ng isang serye ng clay na baso sa mga kweba ng Qumran, malapit sa Dead Sea. Sa loob ay may mga lumang rolyo — kasama ang isang kumpletong kopya ng aklat ng Isaías.

Sa pamamagitan ng carbon-14 dating at paleographic analysis, ang mga siyentipiko ay nagsimula ng Malalaking Rollo ng Isaías sa humigit-kumulang 125–100 BC. Nangangahulugan ito na ang buong aklat ng Isaías, na naglalaman ng ilan sa mga pinakamalilibot na mesianic na propesya sa mga Banal na Kasulatan, ay isinulat at kinopya ng hindi bababa sa isang siglo bago ipanganak si Jesús sa Bethlehem. Ang rollo ay kasalukuyang nakalagay sa Israel Museum sa Jerusalem at ito ay isa sa pinakasinuri na manuskrito sa mundo.

Ang patunay na ito ay ganap na nagwawala sa 'post-hoc prophecy' na pagsalungat. Ang mga kritiko na dating nag-argue na ang Isaías 53 ay dapat na isinulat pagkatapos ng pagkabaligtad ni Jesús dahil ito ay inilalarawan nito nang tumpak ay walang manuskriptong patunay na susuportahan ang reklamo na iyon. Ang Dead Sea Scrolls ay nagpapatunay na ang teksto ay nangunguna sa Jesús ng hindi bababa sa 100 taon — at ang orihinal na komposisyon ng Isaías ay malawak na nagsisimula sa ika-8 siglong BC, mahigit 700 taon bago ang Cristo.

Ang koleksyon ng Qumran ay naglalaman din ng mga fragment ng lahat ng mga aklat ng Lumang Testamento maliban sa Ester, na nagbibigay sa mga siyentipiko ng walang kapantay na bintana sa katumpakan ng biblical transmission. Ang Rollo ng Isaías ay naiiba mula sa Masoretic Text lamang sa mga menor na pagbabago sa spelling — wala sa mga ito ay nakakaapekto sa mga propesya na ating susuriin. Ang teksto ay hindi binago. Ang mga propesya ay nananatiling eksakto tulad ng isinulat.

Isaías 53: Ang Nagdurusing Lingkod na Inilalarawan nang Kahanga-hangang Detalye

Isinulat sa paligid ng 700 BC, ang Isaías 53 ay nabubasa nang mas mababa bilang isang lumang propesya at higit pa bilang ang kasaysayan ng isang saksi mula sa unang siglo ng pagkabaligtad. Ang kabanata ay naglalarawan ng isang pigura na tinatawag na ang 'Nagdurusing Lingkod' na tatanggihan at tanggihan, pamilyar sa sakit, napinsala ng paglalabas ng iba, dala tulad ng isang karnero sa matadero, at inilibing sa gitna ng mga mayaman kahit na namatay kasama ang mga kriminal. Ang bawat isa sa mga detalye na ito ay direktang tumutugma sa mga account ng Ebanghelyo tungkol sa kamatayan ng Jesús.

Ang talata 3 ay nagsasaad: 'Siya ay kapabayaan at tinanggihan ng mga tao, isang tao ng pag-unlad, pamilyar sa sakit.' Ang mga Ebanghelyo ay nagrehistro na ang mga multitud ay lumikha laban sa Jesús ilang araw pagkatapos na ipagdiwang ang kanyang pagpasok sa Jerusalem. Ang talata 5 ay nagsasaad: 'Ngunit siya ay napinsala dahil sa aming mga paglalabas, napipigilan sa aming mga kasalanan.' Ang salawikain na Griyego sa Bagong Testamento para sa mga puwit ng pagkabaligtad ay tumutugma nang eksakto sa wika na ito ng pagpapahusay. Si Jesús ay natuklo sa mga kamay at paa at tinahak ng isang sibat sa kayang.

Ang talata 9 ay partikular na kapansin-pansin: 'At ang kanyang kapansinpansin ay itinakda kasama ang mga mapagsamanta, bagaman siya ay naging mayaman sa kanya ng kamatayan.' Si Jesús ay binaligtad sa pagitan ng dalawang magnanakaw — mga impiyong tao — at pagkatapos ay inilibing sa libingan ng Jose ng Arimatea, isang mayamang miyembro ng Sanedrin. Ang istatistikal na posibilidad na ang mga detalye na ito ay tumugma nang sinasadyang sa kamatayan ng isang personang katao ay astronomiko na kaunti.

Ang talata 7 ay nagsasabing: 'Siya ay nag-alala at pinagsakitan, ngunit hindi niya binuksan ang kanyang bibig; tulad ng isang karnero ay dadalhin siya sa matadero.' Sa pareho ng mga pagsubok sa harap ng Caiphas at Pilato, ang mga Ebanghelyo ay nagrehistro na si Jesús ay nanatiling tahimik kapag na-interogahan — tinutupad ang propesyang ito sa liham. Marahil ang pinakamalakas ay ang talata 10 na nagsasaad na pagkatapos ng kanyang pagsusumikap, 'makikita niya ang kanyang mga anak, at mahabang araw.' Kamatayan na sinusundan ng mahabang araw. Pagkabaligtad na sinusundan ng pagkabuhay. Isinulat ito ng Isaías pitong siglong bago.

Salmo 22: Isang Pagkabaligtad na Isinulat Bago ang Pagkabaligtad Umiiral

Ang Salmo 22, na isinulat ng hari na David sa paligid ng 1000 BC, ay bumubukas gamit ang parehong mga salita na sinigaw ni Jesús mula sa krus: 'Aking Diyos, aking Diyos, bakit mo ako iniwan?' Ngunit ang mga paralelismo ay hindi humihinto sa unang talata. Ang salmo ay patuloy na naglalarawan ng mga detalye ng kamatayan sa pamamagitan ng pagkabaligtad — isang paraan ng pagpapatupad na ang mga Romano ay hindi maisip pa sa iba pang walong siglong.

Ang talata 14 ay nagsasabing: 'Kami ay nahahati tulad ng tubig, at ang lahat ng aming mga buto ay mahiwagang hindi nakakonekta.' Ang pagkabaligtad ay nagsanhi ng matinding dehydration at ang pag-aalis ng mga kasanayan kapag ang bigat ng katawan ay nagtulak sa mga braso. Ang talata 15 ay patuloy: 'Ang aking lakas ay tumutuyo tulad ng isang basag na sisidlan, at ang aking dila ay naabot sa aking palayguan, at ikaw ay naglagay sa akin sa alikabok ng kamatayan.' Si Jesús ay sumigaw 'Nauuhaw ako' mula sa krus sa Juan 19:28 — isang direktang pagtugon sa paglalarang ito ng matinding uhaw.

Ang talata 16 ay naglalaman ng isa sa mga pinaka-debated na linya sa buong propesikal na scriptura: 'Sila ay nag-pusali sa aking mga kamay at aking mga paa.' Ang mga kritiko ay nagturo na ito ay madiskutahan sa ilang Hebrew manuskrito, ngunit ang Septuagint (ang Greek na pagsasalin ng Lumang Testamento, nangunguna sa Jesús ng 200 taon) ay nagsasalin din nito bilang pagbabasa. Ang fragment mula sa Dead Sea Scrolls ng salmo na ito ay sumusuporta sa pagbabasa ng 'hukay'. Ang talata lamang na ito ay naglalarawan ng pagbabago ng katangiang Romanong pagkabaligtad na isinulat isang kumpletong milenyo bago pa man ang Roma ito ay nagsanay.

Ang talata 18 ay malinaw na nagsasaad: 'Sila ay naghati-hati sa aking mga damit, at nagsugal para sa aking damit.' Juan 19:23-24 ay nagrehistro na ang mga Romanong sundalo ay hinati ang damit ng Jesús at nagsugal para sa kanyang walang halang tunic — at pagkatapos ay tala na ito ay nangyari 'upang matugunan ang Kasulatan'. David ay nagsulat ng mga salitang ito kapag ang Israel ay pinuno pa rin ng mga tagapaghatol. Walang konsepto siya ng pagkabaligtad. At, gayon pa man, ang mga detalye ay hindi matatanggihan.

Mika 5:2 — Bethlehem na Tinawag Pitong Siglong Nang Makabago

Ang propeta na Mika, na sumusulong sa ika-8 siglong BC, ay naglahad ng isa sa mga pinaka-geographically na tukoy na propesya sa lahat ng mga Banal na Kasulatan: 'Ngunit ikaw, Bethlehem Eprata, na kaunti upang maging isa sa mga pamilya ng Juda, mula sa iyo ay ilalabas para sa akin ang isang na magiging panuno sa Israel; at ang kanyang mga pagkakaisa ay mula sa simula, mula sa mga araw ng panghabambuhay.' Ang Mika ay pangalan hindi lamang ng rehiyon, kundi ng tukoy na lungsod — Bethlehem Eprata, na nakipagtukoy sa iba pang Bethlehem sa teritoryo ng Zabulon.

Kapag dumating ang Mga Mago sa Jerusalem na nagtanong tungkol sa pagsilang ng 'Hari ng mga Judio', ang mga pangunahing pari at mga tseribes ng hari Herodes ay agad na sitado ng Mika 5:2 bilang lugar kung saan ipapanganak ang Mesiyas. Hindi nila ito huhula. Nag-cite sila ng isang propesya na bumuo ng 700 taon na mayroong. Si Jesús ay ipinanganak sa Bethlehem, tulad ng naitala ng Luka 2, dahil ang isang Romanong tala ay nangangailangan na bumalik si Jose sa kanyang lungsod na pinagkukunan. Ang burukrasya ng isang paging na imperorya ay natupad ang isang Hebreo propesya.

Ang Bethlehem ay isang walang kahulugan na bayan — ang Mika mismo ay tinatawag itong 'kaunti upang maging isa sa mga pamilya ng Juda'. Walang sinuman na gumagawa ng kuwento ng Mesiyas ay pipiliin ang Bethlehem bilang lugar ng pagsilang. Walang ito ng politikal na prestihiyo o militer na karangalan. At, gayon pa man, ang propesya ay tukoy at ang pagsunod ay naitala. Ang pagsasama ng liwanag ng bayan at ang partikularidad ng propesya ay ginagawa nito ang isa sa mga pinaka-intellectual na tapat na mesianic na patunay na makukuha.

Zacarias 11:12-13 — Tatlumpung Piraso ng Pilak, Ibalik sa Paggawa ng Palayok

Isinulat sa paligid ng 520 BC, ang Zacarias 11:12-13 ay nagrehistro ng isa sa mga kakaibang at tumpak na propesya sa mga Banat na Kasulatan: 'At sinabi ko sa kanila, Kung sa inyong ito ay mabuti, bigyan ninyo ako ng aking gantimpala; at kung hindi, paalisin ninyo. At tinimbang nila ang aking gantimpala, tatlumpung piraso ng pilak. At sinabi sa akin ng Panginoon, Ihalong ito sa putahoan ang napakagandang presyo na kinalayan nila sa akin! At kinuha ko ang tatlumpung piraso ng pilak, at inabot ito sa putahoan ng bahay ng Panginoon.'

Ang pagtugon sa Mateo 26-27 ay kahanga-hanga sa detalye. Ang Judas Iscariot ay nakipag-usap sa mga pangunahing pari upang kaliyain si Jesús para sa eksaktong tatlumpung piraso ng pilak — ang presyo ng isang alipin sa ilalim ng Mosaic Law (Eksodo 21:32), isang halaga na ang Zacarias ay iniwan na sarcastic na 'ang kahanga-hangang presyo'. Kapag nagsisi ang Judas, inabot niya ang mga barya sa templo — sa bahay ng Panginoon — eksakto tulad ng inilalarawan ng Zacarias. Ang mga pari ay hindi makalagay ng dugo ng pera sa yaman ng templo, kaya ginamit nito upang bumili ng larangan ng isang paggawa ng palayok upang libutin ang mga dayuhan. Isang larangan ng isang palayok. Tinawag ito ng Zacarias 500 taon na mas maaga.