Ọmụmụ Ndị Katọlik Nyoochaa site na Akwụkwọ Nsọ: Ihe Akwụkwọ Nsọ Kwuru N'ezie
Ụlọ Mkpọsa Katọlik na-ekwu na ọ bụ otu ụlọ ukwu ziri ezi — mana mgbe e tụnyere isi ụmụ ihe ya megide Akwụkwọ Nsọ, ihe iyi egbuo na-apụta. Ọ bụghị ọkụ n'elu ndị Katọlik, ọtụtụ n'ime ha na-ahụ Chineke n'ụtụ obi. Agbanyeghị, ọ bụ ọkụ ozugbo maka ọmụmụ na-emegiderịta okwu Chineke — n'ihi na Akwụkwọ Nsọ, ọ bụghị omenala mkpọsa, bụ onye njikwa ikpeazụ maka nzọpụta na okpukpe.
Eriri Ihe Ọ Bụ
“"Mana ọbụna ma anyị, ma anụ mmụọ ọbụla site n'eluigwe, kemkwa gaa na unu okwu ọzọ karịa okwu anyị gara na unu okwu ya, ka a kpaala ya. — Galatians 1:8"”
Purgatory Enweghị Isi N'Akwụkwọ Nsọ
Ọmụmụ purgatory na-akụzi na mgbe ọnwụ, mmadụ imirikiti ga-agbalanya iru ụjụ dị iche iche tupu igo n'eluigwe — na ndị dị ndụ nwere ike mee ka iru ụjụ ahụ mee obere mkpa site n'iko na missa e wep maka ndị ọnwụ. Ọ bụ otu n'ime ọmụmụ Katọlik a ma jiri nma, mana o nweghi ebe o dị n'Akwụkwọ Nsọ. Ọ dịghị otu oge. Ọmụmụ niile ahụ siterị na omenala, iji akpụkpọ ihe 2 Maccabees (akwụkwọ deuterocanonical ndị Protestants na ndị na-azụ Toraọ jikọ na-akwụkwa dịka Akwụkwọ Nsọ ziri ezi), na uche ụzụ — ọ bụghị okwu Chineke a kpughechara.
Hebrews 9:27 bụ ihe Akwụkwọ Nsọ kwuru kwa ozugbo: 'Akpụpụtara mmadụ ka ọ nwụọ otu oge, mana mgbe nke ahụ gachaa, akụkọ ịmụ bụ anyị.' O nweghi ọnọdụ nwa-ọnọ dị n'etiti ọnwụ na ikpe. O nweghi obe ọzọ iji meghara mmadụ mgbe o nọ n'ili. Onye dere Hebrews na-akọ ọnwụ ozugbo na ikpe — na isiokwu nke gara aga (Hebrews 9:28) na-akọkọ ikpe ahụ ka ụlọ aja Kraist, ọ bụghị ikpe ọzọ anyị ga-agbalanya. Ma ọbụrụ na ọbara Yeshua (Jisọs) egbughị onwe ya meghara onye kwere n'ekwesị, ọ dịghị mma — na nke a bụ echiche njọ nke purgatory na-eweta.
First John 1:7 na-ekwu na 'ọbara Jisọs Kraist Nwa ya na-eghara anyị site na mmehie niile.' Ọ bụghị mmehie ụtụtụ. Ọ bụghị mmehie bu onye ọkụ dị obere. Mmehie niile. Ma anyị na-agbaso okpukpe — na-ejikọ iwu Chineke, na-atụghị anya n'ihe ziri ezi, na-ebi ndụ site na ikwere — ọrụ ụlọ aja nke Messiah zuru okike. Iji tinye ike meghara mmadụ n'oge mgbe ọnwụ adịghị gbuo ụlọ aja ahụ; ọ na-eme ka ọ nwaya. Ndị kwere na Kraist kwesịrị ka ịjụrụ purgatory ọ bụghị n'ihi enwe iwe maka Katọlịkụ, kama n'ihi mkpa maka ihe Akwụkwọ Nsọ na-ekwu n'ụzọ doro anya.
Iko Maka Meri Emegiderịta Otu Onye Bọ Isiokwu N'Akwụkwọ Nsọ
Nnukwu ịnụ anụ Meri n'ime Ndị Katọlik gụnyere iko a na-akụ ozugbo maka ya — ịkwere ya ka ọ bụrụ onye ka Chineke maka onye kwere. Rosary, iko Hail Mary, na akpọ Meri dịka 'Mediatrix' bụ isi ihe Katọlik na-eme n'ụwa. Mana Akwụkwọ Nsọ doro anya na ihe: o nwere otu onye bọ ihe Isiokwu n'etiti Chineke na mmadụ, ọ bụghị Meri. First Timothy 2:5 na-ekwu ozugbo, 'N'ihi na o nwere Chineke otu, na onye bọ ihe Isiokwu otu n'etiti Chineke na mmadụ, mmadụ Kraist Jisọs.' Otu. Ọ bụghị otu n'ime ọtụtụ. Ọ bụghị nke isi-n'ime nke a na-hapụ ndị ọzọ. Otu.
Meri bụ nwanyị ezi okike na nwere ngọzi — mma ebe Messiah tinye ụwa (Luke 1:42). Akwụkwọ Nsọ na-eme ka a tụọ ya nma. Mana Akwụkwọ Nsọ adịghị akụzi ndị kwere na Kraist ka ha kụrụ iko maka ya, na-akwere ka ọ bọrọ onye bọ ihe Isiokwu, ma ọ bụ ime ka ọ nwakwu isi. N'ezie, ịkparịta mkpọkọ na ndị ọnwụ — ọbụna ndị ezi okike — Onyenwe anyị na-eme ka a jụrụ ya n'ụzọ doro anya. Deuteronomy 18:10-11 na-edepụta nkparịta mkpọkọ n'etiti ihe Onyenwe anyị na-asị na ndị Chineke ka ha ghara ịme. Iko maka Meri, ịkwere ka ọ bọrọ onye bọ ihe Isiokwu, ime ka ọ bụrụ ụmụ ihe mmụọ o nwere ike ịrute — nke a dị n'ime ihe ahụ dị n'ụzọ na-emegiderị,ọbụrụ na ọ bụ ihe anya gara n'akụ.
Mkpọsa mbu na-ekuku Chineke Nna site n'aha Yeshua (John 16:23). Nke ahụ bụ ụkọ. Nke ahụ bụ nkuzi. Inye Meri ọnọdụ nke semi-divine onye bọ ihe Isiokwu sitere n'ọtụtụ nwa afọ n'anya mkpọsa na omenala — ọ bụghị n'ụkọ nke ndị Jisọs gwara. Mgbe ndị kwere na Kraist na-apụ Jisọs dịka onye bọ ihe Isiokwu nke otu na-akpọ arịrịọ ka nwanyị ọnwụ, ha na-arụ ọrụ na-emegiderị ụkọ Akwụkwọ Nsọ na-eme. Ịhụ Meri n'ụtụ obi kwesịrị ka o pụta n'ụkọ ọnọdụ ya n'ịka nzọpụta — ọ bụghị n'ọmụmụ na-emegiderị ihe nwa ya tụchapu n'okwu.
Ike Eze Popi Mgbawa N'okpuru Galatians 1:8
Ọmụmụ ike eze Popi na-adịghị azụ — akọwapụtara n'ụkọ na Mvu Vatican Mbu na 1870 — na-ekwu na mgbe Popi kwuo okwu ex cathedra banyere okike na nanị ihe zi, Mmụọ Nsọ na-echekwa ya ka ọ ghara ịkụkụ ihe. Nke a na-etinye okwu Popi n'elu iwu Akwụkwọ Nsọ. Mana akwụkwọ Pọl gara Galatians na-achaja nke a tupu ọ nwere ike ịtụta. Galatians 1:8 na-ekwu, 'Mana ọbụna ma anyị, ma anụ mmụọ ọbụla site n'eluigwe, kemkwa gaa na unu okwu ọzọ karịa okwu anyị gara na unu okwu ya, ka a kpaala ya.' Pọl gụnyere onwe ya. O gụnyere anụ mmụọ. Ọ dịghị mmadụ — ọ bụghị ọkụ, ọ bụghị popi, ọ bụghị nzuko — dịka ihe ka a ghara inyocha megide Akwụkwọ Nsọ.
Aha 'Pontifex Maximus' nọịchaa na-anya nkwa. Aha nke isi mmụọ na-ejikọ Ụmụ Rọm — ọkụ nna na-ejikọ okike Ụmụ Rọm — nke ndị eze Ụmụ Rọm sitere Julius Caesar malite na nke ahụ. Mgbe Kraist ghọrọ okike Ụmụ Rọm n'okpuru Constantine, aha ahụ kwagara ka Ọkụ na-acha ụlọ Rọm. Popi taa ka na-eche aha a ozugbo. Aha adịghị sitere n'Akwụkwọ Nsọ, na mkpọsa mbu, ma ọ bụ ihe ọbụla ndị Apostle gwara. O sitere na okike na-ejikọ Rọm — isi ihe kwesịrị ka ikpeazụ nile nke na-ụzi Akwụkwọ Nsọ sụọ.
Pita, onye ndị Katọlik na-akọwa dịka popi mbu, akwaripụrụ Pọl n'ihu ịhụ ya maka ịjikọ okwu Chineke na-emeghara (Galatians 2:11-14). Ma ọbụrụ na popi mbu nweghi mma ka Pọl akwaripụ na izighị aka na Akwụkwọ Nsọ, isi ụlọ ike Popi — karị ihe mgbe ọ bụghị mma — na-awa. Akwụkwọ Nsọ na-egosi mkpọsa na-ejikọ ndị okenye na ndị Apostle onye na-agbaso ibe ha na Akwụkwọ Nsọ, ọ bụghị ihe na-echikọ nke na-awu n'otu onye na-ekwukwọ ihe na-enwerụ ike iji emegiderị. Ihe niile, n'ebe ọbụla nwere, ga-emeghara Akwụkwọ Nsọ (Acts 17:11).
Igbe Mmehie na Ibaptizm Nwa Ọchịchị — Ụmụ Ihe N'ụzọ Akwụkwọ Nsọ
Igbe mmehie — asambodo ma ọ bụ ọrụ ebe ụlọ Mkpọsa Katọlik na-enye mgbapụ nke iru ụjụ nke elu maka mmehie — kpasuo Mmụta Protestant mgbe Martin Luther kwụrụ 95 Theses ya n'ụlọ mkpọsa Wittenberg n'afọ 1517. Na Luther mere ihe ziri ezi iji were iwe, ọ bụghị naanị n'ihi na a na-ere igbe mmehie, kama n'ihi na sistẹm niile ahụ enweghị ebe ọ dị n'Akwụkwọ Nsọ. O nweghi isiokwu, o nweghi isiokwu, o nweghi ihe ọkụ Akwụkwọ Nsọ na-enye ihe ọbụla gụzọ ike ka ọ gbapu maka inu mmehie. Ike ahụ kwesịrị ka ọ dị n'aka Chineke naanị — nke ọ na-eji site n'atụghị anya n'ihe ziri ezi, ikwere, na ọbara mgbapụ nke Yeshua Messiah (Acts 3:19, 1 John 1:9).
Echiche nke 'ihe onwunye mgbapụ' — karịa ngozi nke ndị ọkụ na Meri Onye ga-enye ụlọ Mkpọsa ka ọ gbapu ndị ọkụ dị iche — ọ dịkwa enweghị ebe ọ dị n'Akwụkwọ Nsọ. Ezekiel 18:20 na-eme ka ọ doro anya na 'ngozi nke onye ezi okike ga-adị n'elu ya naanị.' Ị nweghi ike isi-eletụ ngozi ka ọ bụrụ ego. Onye ọbụla na-agbaso Chineke na nsọ nke nke ya naanị, ikwere nke ya, na ngozi nke ụlọ aja Messiah — ọ bụghị n'ibi oru ezi okike maka ndị ọzọ. Ọmụmụ a adịghị dụ ngozi; ọ na-azụ ya n'ụlọ ahịa.
Ibaptizm nwa ọchịchị dịka ihe ka a ga-eme ka 'ọ tutuo n'ọzọ' na-enwe njọ otu na-eme ka Akwụkwọ Nsọ doro anya. John 3:3-5 na-edepụta Yeshua na-agwa Nicodemus, 'N'ezie, n'ezie, aka m agwara gị, ọbụrụ na onye ọbụla agụghị agụ n'ọzọ, ọ nweghi ike ịhụ alaeze Chineke... ọbụrụ na ọ agụghị agụ nke mmiri na Mmụọ Nsọ, ọ nweghi ike ịbata alaeze Chineke.' Ịtụta n'ọzọ na-achọ nkọ, ikwere, na azaghị aka ozugbo maka okwu Chineke. Nwa ọchịchị nweghi ike ịtụghị anya n'ihe ziri ezi (Acts 2:38), nweghi ike ịkwere (Romans 10:9-10), na nweghi ike ịmee nkwekọ naghị anya na Chineke. Ibaptizm n'Akwụkwọ Nsọ na-agbaghee ikwere — onye nwoke Ethiopia n'Acts 8:36-37 jụrụ 'Kedu ihe na-egbochị m na ibaptizm?' na Filibus zara ya, 'Ọ bụrụ na ị kwere n'ụtụ obi, ị nwere ike.' Ikwere na-abịa mbụ. Mgbe nile.
Ịnwale Ọkwa Niile site na Okwu Chineke — Ọbụghị Omenala
Ndị Bereans na Ato 17:11 ka a na-egosi dị ka ụkọ n'ihi na ha 'nyochara Akwụkwọ Nsọ kwa ụbọchị iji chọpụta ma ihe ndị a dị otú a' — n'ụdị ọkwa apostol Pọl na-akụziri ha. Ụkọ ahụ na-esonye na ụlọ ọka niile, na nzukọ okwu niile, na omenala niile — gụnyere Roma. Ikwu nke Ụlọ Ọka Katọlik na Sacred Tradition guzo n'akụkụ Akwụkwọ Nsọ dị ka isi mara nke ike nha-ekpo ibe ya — bụ omenala, ọbụghị ihe Akwụkwọ Nsọ kụziri. 2 Timotieo 3:16-17 kwupụtara na 'Akwụkwọ Nsọ niile sịtere na ume Chineke, ma ọ dịkwa ụtụ n'isinye ụkọ, maka idebe, maka imezi, maka ụkọ na ezi ihe' — ọbụghị Akwụkwọ Nsọ plus afọ iri afọ ike nke iwu Papa.
Ọrọ a dị mkpa maka nzọpụta. Mgbe onye kwere na Onyenwe ya ka a kụziri na ogbanje baptizm ha meekwuo ha, na ha nwere ike ike Meri maka intercession, na indulgences nwere ike mee ka ụnụ ọ mụrụ ha na ihụnandụ, na ihe Papa kwuru nwere ike ike divine — ha na-epe gospel nke dị iche ya n'aka ndị apostol bipụtara. Galatians 1:9 na-akọ na ihe ahụ bụ ọmụmụ. Ndị a bụ ọbụghị obere esemokwu gbasara ụdị ofufe ma ọ bụ kalenda ụlọ ọka. Ha bụ esemokwu mbuzo nke ihe doktrịn nke metụtara otu mmadụ ghọta nzọpụta, iti okwu, na njikọ ya na Chineke.
Ndị Chineke ka akpọworo ime n'eziokwu — na eziokwu a tụkatara site na Akwụkwọ Nsọ, ọbụghị site na ịdị elu ma ọ bụ ịdị agad nke otu ihe ụlọ ọka. Ụlọ ọka mbụ jiri Sabat (Ato 13:42-44), tinye nsọ n'iwu Chineke (Matiu 5:17-19), ma mara otu ụmụ n'etiti (1 Timotieo 2:5). Ịlọta n'ụdị ihe ọtụtụ — ịtụle ihe doktrịn niile lụsịa n'inye okwu nke Chineke — ọbụghị otụtụ. Ọ bụ inyere afọ. Yeshua n'onwe ya kwuru na John 8:31-32, 'Ọ bụrụ na ị nọ n'okwu m, ị bụ ụmụ m n'otú ziri ezi. Na ị ga-amatụ eziokwu, na eziokwu ga-eme ka ị nwere onwe gị.' Onwe gị ahụ maliteghị ịnwale ihe niile.